कुनै दुई व्यक्ति वा दुई समूह वा दुई पक्षबिचको विवाद, झगडा, लडाई, गलत बुझाइ, असन्तुष्टि वा युद्धको अवस्थालाई द्वन्द्व भनिन्छ। कुनै विषय वा प्रसङ्गमा हुने फरक मतलाई कार्यस्थलमा विभिन्न रूपमा प्रस्तुत हुने तरिका नै द्वन्द्व हो।
द्वन्द्वको विशेषता: स्रोत र साधनको अपर्याप्तता, तिनको अविवेकी वितरण, अधिकारको अस्पष्टता, र सरोकारवाला व्यक्ति वा समूहको व्यक्तिगत वा सामूहिक दबाबको स्थितिमा द्वन्द्व सिर्जना हुन्छ।
द्वन्द्वलाई कम गर्नु वा सधैंका लागि समाधान गर्नु नै द्वन्द्व व्यवस्थापन हो। द्वन्द्वले निम्त्याउन सक्ने हानि-नोक्सानीको सम्भावनालाई कम गर्नु पनि यसैअन्तर्गत पर्छ।
रामलाल र हरिबहादुर दुई फरक-फरक गाउँमा बस्छन्। दुबै गाउँको पानीको मुहान एउटै भएकाले हिउँदमा पानीको अभाव हुन्छ। दुवै गाउँका मानिसहरूले अर्को गाउँले धेरै पानी लग्यो भन्दै सधैं विवाद गर्छन् — जुन भनाभन, हातहालसम्म पुग्छ र मानिस घाइते समेत हुन्छन्।
विवाद गाउँपालिकासम्फ पुगेपछि अध्यक्ष र वडा अध्यक्षहरूले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरी उपयुक्त सल्लाह र सुझावसहित समाधान गर्छन्। पालिकाको सहयोगमा दुवै गाउँमा आपसी सहमति, समझदारी र मेलमिलापको वातावरण बन्छ — अहिले विगतका घटना बिर्सेर दुवै गाउँका मानिस खुलेर कुराकानी र सहकार्य गर्छन्, र बिचमा सुमधुर सम्बन्ध कायम छ।